Vanaf 7 september iedere zaterdag om 19.05 uur op NPO 1

  • Pas op voor vastzuigen door gevaarlijke zwembadroosters

    gevaarlijk zwembadrooster 930

    Nog een paar weken en dan staat de zomervakantie weer voor de deur. En dat betekent veel zon- en zwemplezier. Maar het zwembad kan helaas soms ook levensgevaarlijk zijn. Jaarlijks raken tientallen mensen verstrikt omdat zij worden vastgezogen aan onveilige waterafzuigsystemen, soms met dodelijke afloop. Het gaat dan voornamelijk om kinderen tussen de 4 en 14 jaar die vaak goed kunnen zwemmen. Dit kan gebeuren als afzuigroosters in een zwembad, die vaak op de bodem of tegen de wand van het zwembad zitten, niet goed afgedekt zijn en als de zuigkracht te sterk is. Op deze manier kan een zwemmer met zijn lichaam of met een lichaamsdeel onder water aan het rooster worden vastgezogen, dat vervolgens vacuümtrekt, met alle gevolgen van dien.

    Vic

    De Belgische Vic was in de zomer van 2018 met zijn ouders en een bevriend gezin op vakantie in Portugal. Op de laatste dag van de vakantie gaat het ontzettend mis. Vlak voor vertrek naar huis springen de kinderen nog een laatste keer in het zwembad om naar de bodem te duiken, zoals ze al de hele vakantie hadden gedaan. Maar Vic blijft veel te lang onder water. Het zwembad bij de dure vakantievilla die de groep gehuurd had blijkt niet goed onderhouden, het afzuigpunt op de bodem van het zwembad is niet afgedekt. De aanwezige volwassenen duiken het zwembad in maar krijgen hem niet los; Vic is met zijn arm tot aan zijn elleboog in de afzuigpijp op de bodem gezogen en er is geen beweging in te krijgen. Alle pogingen om hem los te trekken lopen op niets uit. Uiteindelijk zijn de hulpdiensten snel ter plaatse maar ook zij krijgen het zes jarige jongetje niet los. Dan wordt de knop gevonden om de pomp van het zwembad uit de zetten, maar tegen die tijd is Vic al 20 minuten onder water geweest. Na een lange reanimatie weten de brandweermannen het hartje van Vic wel weer aan de praat te krijgen en wordt hij overgebracht naar een lokaal ziekenhuis. Vijf dagen wordt er gevochten voor zijn leven, maar Vic overleeft het ongeluk uiteindelijk niet. Zijn ouders Ansie en Michael vertellen hun heftige verhaal in Kassa, zij hopen hiermee anderen te kunnen waarschuwen die een accommodatie met zwembad huren of verhuren, of met hun kinderen op vakantie zijn op een plek met een zwembad. Wellicht had dit ongeluk namelijk voorkomen kunnen worden als zij zich vooraf bewust waren geweest van deze gevaren, zegt moeder Ansie.

    [bekijk hier de extra video, waarin de ouders vertellen over Vics passie voor het zeeleven en een succesvolle crowdfundactie voor Sea Shepherd, ter zijn nagedachtenis.]

    The Blue Cap Foundation

    In de studio reageert Chris Geurts van Kessel, de voorzitter van The Blue Cap Foundation, de stichting die zich inzet voor de veiligheid van zwembaden. Hij legt uit dat ook in Nederland de wet- en regelgeving niet specifiek genoeg is, er staat bijvoorbeeld niet aangegeven hoe de technische inrichting van een zwembad zou moeten voldoen om ervoor te zorgen dat dit nooit kan gebeuren. Toch is het zicht op controle bij zwembaden in het buitenland nog lastiger, Geurts van Kessel legt uit dat een vakantie naar een kindvriendelijk resort niet per definitie inhoudt dat het zwembad ook veilig is. Volgens The Blue Cap Foundation controleren reisorganisaties de vakantieplekken wel, maar kijken zij niet specifiek naar de veiligheid van zwembaden als het gaat om de watercirculatiesystemen en afvoerroosters. De mogelijke gevaren van deze roosters worden uitgelegd door Mark Koudijs, een zwembadinspecteur die in Nederland door zwembadexploitanten wordt gevraagd om de veiligheid van hun zwembad te controleren. Koudijs controleert de roosters onder anderen door de zuigkracht te meten, en door middel van een ‘haartest’; een stok met lange slierten die op een rooster op de bodem van het zwembad wordt gehouden om te zien of het haar in het rooster wordt gezogen, of dat het rooster veilig is en het haar er alleen op blijft liggen.

    Hier moet je op letten:

    Dit zijn belangrijke tips van The Blue Cap Foundation waar je bij een zwembad op kunt letten om te kunnen voorkomen dat je kind wordt vastgezogen aan een gevaarlijk afzuigsysteem in een zwembad:

    1. Kindvriendelijke vakantie resorts zijn niet per definitie veilig. Houdt je kinderen dus zoveel mogelijk in het oog en laat kinderen niet zwemmen buiten de openingstijden van het zwembad.

    2. Maak na aankomst met je kind of kinderen een rondje om het zwembad en wijs ze op mogelijke gevaren van de roosters of afzuigopeningen:
    - De nieuwere zwembaden met een overloop systeem zijn meestal veilig. Maar niet zeker als het zwembad attracties bevat zoals waterglijbanen, massagestralen, water spuwende kikkers, jacuzzi e.d.
    - Staat het water 20 of 30 cm onder de rand dan heb je meestal te maken met afzuigopeningen in de wand of de bodem. Dit betreft veelal de wat oudere zwembaden. Daar moet je extra alert op zijn, zeker als in datzelfde zwembad waterattracties zijn aangebracht.
    - Let er vooral op dat afzuigopeningen van een deugdelijk rooster zijn voorzien zodat ledematen niet in de afzuigleiding kunnen worden gezogen.

    3. Leg aan uw kinderen uit dat ze sowieso uit de buurt van de roosters en afzuigopeningen moeten blijven en dat ze er niet tegenaan moeten gaan staan en er zeker ook niet op moeten gaan liggen of zitten. Ook geen spelletjes doen in de buurt van roosters en afzuigopeningen. Wanneer bv een duikbril naar een afzuigpunt wordt gezogen, dan is er een grote zuigkracht.

    4. Kinderen met lange haren lopen extra risico. Haren kunnen door de gaatjes van het rooster worden gezogen en achter het rooster verstrikt raken. Doe lange haren altijd in een vlecht of in een knot om het vastzuigrisico tot een minimum te beperken.

    5.In het buitenland en met name in Zuid-Europa worden vaak privé vakantiewoningen verhuurd met een zwembad. Dit behoeft speciale aandacht omdat privé zwembaden meestal buiten de locale wet- en regelgeving vallen en niet periodiek op veiligheid worden gecontroleerd. Een tip is om bij aankomst een plastic zak voor de roosters of afzuigopeningen te houden om op een simpele manier te testen of er al of niet grote zuigkrachten zijn.

    Wat te doen indien iemand toch wordt vastgezogen?

    1. Mocht er iemand met het lichaam vastgezogen zitten aan een rooster of opening dan heeft trekken meestal geen zin. Probeer iemand van het rooster af te rollen. Hierdoor valt het vacuüm meestal voldoende weg om het slachtoffer uit zijn of haar benarde positie te bevrijden.

    2. Zitten de haren eenmaal verstrikt aan het rooster dan heeft trekken meestal ook geen zin. Bij te hardhandig trekken bestaat de kans dat de hoofdhuid loslaat. Het haar afknippen tussen het hoofd en het rooster is dan de meest effectieve oplossing.