Iedere zaterdag om 19.05 uur op NPO 1

Hier moet je op letten bij gesponsorde berichten van influencers

Hier moet je op letten bij gesponsorde berichten van influencers

YouTubers, vloggers en zogeheten influencers zijn tegenwoordig dé bekendste sterren van Nederland. Ze zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij en met tienduizenden, soms miljoenen volgers hebben ze een behoorlijke invloed op - vaak - jonge kinderen. In 2014 is de Reclamecode Social Media opgenomen in de Nederlandse Reclame Code om consumenten te beschermen en de transparantie op sociale media te vergroten. Uit een uitzending van Kassa in 2016 bleek echter dat er geen strenge controle was. Wat zijn nu precies de regels waar influencers zich aan moeten houden en waar kun je zelf op letten?

De Reclamecode schrijft voor dat YouTubers, vloggers en influencers duidelijk in hun berichten moeten vermelden of het gaat om een gesponsord bericht. Influencers krijgen bijvoorbeeld een product dat ze vervolgens in een bericht aanprijzen of krijgen geld om een merknaam te noemen. De influencer moet in zulke gevallen kenbaar maken dat er een relatie is tussen een adverteerder (merk) en een verspreider (influencer). Dat kan bijvoorbeeld door het plaatsen van #ad voor advertentie, #spon voor sponsoring of #paid voor betaald. Deze voorbeelden hoeven niet exact zo gebruikt te worden, maar het moet voor de gemiddelde consument wel duidelijk zijn dat er sprake is van reclame. Dat is niet altijd het geval, bleek eerder uit een uitzending van Kassa in 2018. Bekende Nederlanders houden zich namelijk niet altijd aan de Reclamecode.

Voorbeeld
Een influencer krijgt een product van bijvoorbeeld Samsung om daar een review over te schrijven. In de review zelf moet een vermelding worden gemaakt dat de influencer betaald is. In dit geval dus in natura. Het vermelden kan simpelweg door bijvoorbeeld het volgende zinnetje toe te voegen: Dit product heb ik gratis ontvangen van Samsung om te testen. Op Instagram mag dan #spon of #adv geplaatst worden.

Kenbaar maken

Online uitingen van influencers komen in allerlei verschillende vormen voor. Daarom heeft de Stichting Reclame Code zeven categorieën op een rijtje gezet waarin gesponsorde berichten kunnen voorkomen. Er worden een aantal voorbeelden genoemd, maar er zijn natuurlijk andere manieren mogelijk.

De influencer (de verspreider) kan zijn of haar relatie met het merk (de adverteerder) voor de categorieën persoonlijke weblogs, reacties in online fora, statusupdates in sociale netwerken, video en foto communities en podcasts op de volgende wijze kenbaar maken:

-       Ik ontving productnaam van merk
-       Merk stuurde me productnaam…
-       Het bedrijf/merk stimuleerde mij tot dit bericht.
-       (In het geval van online fora): Ik ben een medewerker/vertegenwoordiger van merk

Voor microblogs (zoals Instagram en Twitter) hoort het op de volgende wijze kenbaar gemaakt te worden:

-       #adv voor advertentie
-       #sample voor sample
-       #prom voor promoted
-       #spon voor gesponsord
-       #paid voor betaald

Voor reviews/thema weblogs hoort het op de volgende wijze kenbaar gemaakt te worden:

-       Ik ontving productnaam van merk…
-       Ik ben betaald door merk voor een review…
-       Het bedrijf/merk stimuleerde mij tot dit bericht.

Voorbeeld
Een influencer maakt een video (vlog) over bijvoorbeeld een product van Samsung of een dienst van Uber. De vergoeding in geld of in natura kan voor, tijdens of na de vlog ontvangen zijn. De influencer moet in de vlog en/of op een duidelijke zichtbare plek in de titel/beschrijving vermelden dat hij of zij een vergoeding heeft ontvangen.

Manipuleren

Influencers mogen kinderen van 12 jaar en jonger niet rechtstreeks stimuleren om reclame te maken voor producten of diensten op sociale media. Ook mogen ze, net als adverteerders, geen berichten of andere uitingen op sociale media bewerken waardoor de gemiddelde consument misleid kan worden.

Heb je een vermoeden dat een bericht (in natura of in producten) betaald is, maar dat dit niet duidelijk naar voren komt? Dan kun je een klacht indienen Bij de Stichting Reclame Code. Voor meer informatie over de Reclamecode Social Media kun je hier terecht.

Kijktip: Geen strenge regelgeving voor reclame op sociale media

Kijktip: Bekende Nederlanders houden zich niet aan reclameregels sociale media

Bron: Stichting Reclame Code